Markery nowotworowe, to określone substancje, przyjmujące postać białek, antygenów lub enzymów, wytwarzane przez komórki nowotworowe lub przez organizm w reakcji na pojawienie się nowotworu. Badanie ich obecności w organizmie pomaga wykryć niektóre rodzaje nowotworów.
U osoby dorosłej, w normalnych warunkach, nie występują w ogóle lub występują w niskich stężeniach. Niektóre z nich pojawiają się już podczas życia płodowego i osiągają wysokie stężenia, ale później znikają.

Markery nowotworowe i ich stężenie

Stężenie markerów nowotworowych zazwyczaj wiąże się z całkowitą masą zmiany nowotworowej, a więc ilością komórek nowotworowych. Maleje ona na skutek leczenia – zabiegów chirurgicznych, radioterapii czy chemioterapii. Wzrasta natomiast w momencie, kiedy choroba postępuje, gdy komórki nowotworowe gwałtownie namnażają się. Co istotne jednak wzrost stężenia markerów nowotworowych może, ale nie zawsze musi oznaczać rozwój choroby nowotworowej. Gdy poziom markera nowotworowego we krwi jest wyższy niż dopuszczalny, nie należy popadać w panikę. Decyzję o dalszym postępowaniu powinien podjąć lekarz specjalista.

Rodzaje markerów nowotworowych

Najczęściej oznacza się poziom markerów następujących nowotworów:

  • marker nowotworowy CA 125 – wykorzystywany w diagnostyce raka jajnika. 83 % kobiet chorujących na raka jajnika ma podwyższony poziom tej substancji w organizmie;
  • marker nowotworowy AFP – charakterystyczny dla pierwotnego raka wątroby i jąder (innych niż nasieniaki);
  • marker nowotworowy CA 15-3 – jego podwyższone stężenie wykrywane jest w przypadku nowotworu piersi z towarzyszącymi mu przerzutami w różnych narządach;
  • marker nowotworowy CA 72-4 – podwyższony poziom tego markera może informować o gruczolakach o różnym umiejscowieniu: raku żołądka, jelita grubego, przełyku, jajnika. Aby postawić diagnozę wymagane są więc dodatkowe badania;
  • marker nowotworowy CEA – jego wysoki poziom pojawia się w przypadku zachorowania na nowotwory: jelita grubego, trzustki, wątroby, piersi, płuc, pęcherza moczowego. Podwyższony poziom tego markera pojawia się również w zapaleniu wątroby, wrzodziejącym zapaleniu jelita, również u alkoholików z marskością wątroby. Fizjologicznie wytwarzany jest w okresie rozwoju płodowego przez komórki układu pokarmowego zarodka, natomiast po urodzeniu antygen nie jest wytwarzany lub wytwarzany jest w nieznacznych ilościach;
  • marker nowotworowy PSA – to marker raka prostaty. Jest on charakterystyczny dla tego narządu i czasami pojawia się również przy innych schorzeniach gruczołu krokowego, na przykład zapaleniu. Norma stężenia PSA zmienia się w zależności od wieku mężczyzny. Pierwsze badanie warto wykonać koło 40. roku życia i następnie systematycznie je powtarzać.

Kiedy wykonujemy badanie markerów?

Markery powinny być oznaczane w następujących sytuacjach:

  • dla oceny stopnia zaawansowania procesu nowotworowego;
  • w celu kontroli skuteczności leczenia;
  • po zakończonym leczeniu, aby wykluczyć albo wcześnie rozpoznać nawrót nowotworu;
  • coraz częściej lekarze zlecają oznaczanie markerów osobom dziedzicznie obciążonym chorobami nowotworowymi.

Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą badań diagnostycznych. Pamiętaj! Wyniki badań markerów nowotworowych zawsze powinien interpretować lekarz. -> https://oberclinic.pl/zakres-uslug/badania-laboratoryjne/