W poniedziałek 24 stycznia rozpoczyna się Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Z tej okazji chcielibyśmy przybliżyć problematykę dotyczącą tego groźnego nowotworu.

Rak szyjki macicy

Chociaż poznano już czynniki konieczne do rozwoju raka szyjki macicy, a są nimi wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV), to jednak jest on obecnie trzecim pod względem częstości zachorowań nowotworem u kobiet na świecie, a Polska ma jeden z najwyższych wskaźników zachorowalności i umieralności w Europie.

Nie wszystkie typy wirusa HPV, są odpowiedzialne za wysokie ryzyko rozwoju raka. Są nimi wirusy HPV typu 16 i HPV typu 18, o wysokim potencjale rakotwórczym, przenoszone drogą płciową. Są one wirusami największego ryzyka i powodują około 70% wszystkich nowotworów szyjki macicy, a także nowotwory w obrębie szyi i głowy.

Czynniki ryzyka zakażenia hpv

Do czynników ryzyka zakażenia HPV należą:

  • wczesny wiek inicjacji seksualnej
  • liczba partnerów/partnerek seksualnych
  • seks analny
  • współistnienie innych zakażeń przenoszonych drogą płciową
  • palenie tytoniu
  • antykoncepcja hormonalna
  • osłabienie odporności (np. infekcja HIV czy leki zmniejszające odporność)

Inne czynniki ryzyka zakażenia hpv

  • wiek
  • liczba porodów
  • niski status socjoekonomiczny
  • niewłaściwa dieta (uboga w witaminę C)
  • obecność nowotworu w rodzinie

Czy zakażenie wirusem hpv oznacza, że zachoruję na raka szyjki macicy?

Samo zakażenie wirusem HPV nie jest jednoznaczne z zachorowaniem na raka szyjki macicy, ponieważ większość zakażeń jesteśmy w stanie sami wyeliminować. Zwłaszcza u osób młodych, które mają wysoką odporność, są zdrowe, niemalże 80% wszystkich zakażeń ulega samoeliminacji.

Tylko zakażenia przetrwałe, czyli takie, w których wirus utrzymuje się w komórkach dłużej niż 6 miesięcy, niosą za sobą ryzyko rozwoju raka szyjki macicy.

Jeżeli zmiany przednowotworowe zostaną wykryte na wczesnym etapie, to również zostaną usunięte, zanim dojdzie do rozwoju raka szyjki macicy.

Profilaktyka zakażenia hpv

Pomimo, że wykrycie obecności wirusa HPV nie musi być powodem do zmartwienia, ponieważ obecność HPV wśród ludzi jest bardzo powszechna, 8 z 10 kobiet będzie zakażonych HPV na jakimś etapie swojego życia, a większość infekcji nie ma objawów, jest nieszkodliwa oraz jest eliminowana, w sposób naturalny przez układ odpornościowy organizmu. To jednak w niektórych przypadkach, jeśli infekcja HPV utrzymuje się długo pozostając niewykryta, może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy. Z tego względu tak ważne jest, aby regularnie wykonywać badania profilaktyczne w kierunku raka szyjki macicy.

Dlatego też zachęcamy do regularnych badań cytologicznych oraz wykonywania testów na obecność wirusa brodawczaka HPV, które skutecznie chronią przed zachorowaniem na ten nowotwór.

Najnowszą metodą zapobiegania rozwojowi wirusa jest zaszczepienie się przeciwko wirusom HPV. Są już dostępne szczepionki, które mogą uodparniać przeciwko 2, 4 lub 9 różnym typom wirusa. Zaszczepić przeciwko HPV może się każdy, choć rekomendowane jest, żeby zaszczepić wszystkie dzieci czy nastolatki, zanim rozpoczną aktywność płciową.